Elektrolity elektrolitom nierówne. Dlaczego skład płynu ma znaczenie medyczne?

Dlaczego organizm potrzebuje elektrolitów?

Elektrolity to składniki mineralne rozpuszczone w płynach ustrojowych. Do najważniejszych należą sód, potas, chlor czy magnez. Dzięki nim komórki mogą się ze sobą komunikować, mięśnie się kurczą, a układ nerwowy prawidłowo przekazuje impulsy.

Elektrolity regulują także gospodarkę wodną organizmu. Pomagają utrzymać właściwą ilość płynów w komórkach i tkankach. Wspierają również równowagę kwasowo-zasadową, czyli stabilne środowisko niezbędne do prawidłowej pracy enzymów i narządów.

Każdego dnia tracimy elektrolity wraz z potem, moczem i kałem. W normalnych warunkach dieta i picie wody pozwalają szybko wyrównać te straty. Problem pojawia się wtedy, gdy organizm zaczyna tracić wodę bardzo szybko, np. podczas wymiotów lub biegunki.

Jelita nie mają wtedy czasu na prawidłowe wchłanianie wody i składników mineralnych. W krótkim czasie może dojść do odwodnienia. W takiej sytuacji samo picie wody nie zawsze wystarcza. Organizm potrzebuje także odpowiedniej ilości elektrolitów.

Czy każdy napój z elektrolitami działa tak samo?

Wiele osób w czasie odwodnienia sięga po napoje izotoniczne albo domowe mieszanki z solą i cukrem. Takie rozwiązania mogą częściowo uzupełnić płyny, ale nie zawsze sprawdzają się podczas choroby.

Napoje sportowe powstały z myślą o osobach aktywnych fizycznie. Mają pomóc uzupełnić płyny po intensywnym wysiłku. Ich skład nie zawsze odpowiada potrzebom organizmu podczas infekcji przewodu pokarmowego.

W takich napojach często znajduje się stosunkowo dużo cukru, a mniej sodu niż w preparatach medycznych. Tymczasem przy biegunce liczy się nie tylko obecność elektrolitów, ale także ich odpowiednie proporcje.

Zbyt duża ilość cukru w napoju może nawet pogorszyć sytuację. W jelicie zwiększa się wtedy ilość wody, co może nasilać biegunkę. Dlatego naukowcy opracowali specjalne płyny nawadniające o ściśle określonym składzie.

Dlaczego proporcje elektrolitów mają znaczenie?

Jednym z ważnych pojęć w nawadnianiu jest osmolarność. To stężenie cząsteczek w roztworze. Od niego zależy, jak skutecznie woda przechodzi z jelita do organizmu.

Jelito najlepiej wchłania wodę wtedy, gdy znajdują się w niej odpowiednie proporcje sodu i glukozy. Te dwie substancje uruchamiają specjalny mechanizm transportu płynów w komórkach jelita.

Na tej zasadzie powstały doustne płyny nawadniające, czyli ORS (ang. Oral Rehydration Solution). Stosuje się je w przypadku odwodnienia związanego z biegunką lub wymiotami. Ich skład został opracowany tak, aby szybko przywracać równowagę wodno-elektrolitową.

Nawodnienie to nie wszystko – co jeszcze pomaga jelitom wrócić do równowagi?

Podczas biegunki organizm traci wodę i elektrolity, ale problem dotyczy także samego jelita. Często dochodzi do kontaktu z toksynami, bakteriami lub wirusami, które podrażniają błonę śluzową przewodu pokarmowego.

Dlatego postępowanie powinno obejmować dwa elementy: uzupełnianie płynów oraz wsparcie pracy jelit. W tym celu stosuje się między innymi substancje adsorpcyjne, takie jak diosmektyt. Ich działanie polega na wiązaniu toksyn, bakterii i wirusów w jelicie, a następnie usuwaniu ich z organizmu wraz ze stolcem. Diosmektyt to naturalna glinka, która wchodzi w skład preparatu Smecta.

W czasie choroby warto też zadbać o lekkostrawną dietę i odpoczynek. Jeśli tego nie zrobimy, po ustąpieniu objawów mogą pojawić się nowe problemy trawienne, na przykład zaparcia. Zamiast szukać informacji,co jeść na zatwardzenie, lepiej zadbać o przywrócenie regularnej pracy jelit i wrócić do standardowego odżywiania.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego