Wyrok zaoczny w sprawie o rozwód – kiedy sąd może wydać?

Czy sąd może wydać rozwód zaoczny?

Co to jest wyrok zaoczny?

Odpowiedzi na to pytanie należy szukać w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, w oddziale 3. Zgodnie z art. 340§1 "Sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli mimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze w niej udziału...". Należy jednak zauważyć, że nie będzie to wyrok zaoczny pomimo nieobecności pozwanego, w przypadku gdy żądał on przeprowadzenia takiej rozprawy mimo jego niestawiennictwa lub wszystko wyjaśnienia w sprawie zostały już przez niego wcześniej złożone. Ważne jest, że aby w ogóle można było mówić o wydaniu takiego wyroku i zastosowaniu tego przepisu musi dojść do prawidłowego zawiadomienia pozwanego o sprawie. 

Czy jest możliwe wydanie wyroku zaocznego w sprawie o rozwód?

Chęć szybkiego uzyskania rozwodu bardzo często blokuje nam małżonek, który robiąc nam na przekór nie chce stawić się w wyznaczonym dniu na sali sądowej, myśląc, że w ten sposób opóźni wydanie wyroku. W rzeczywistości jednak, jeżeli został on skutecznie poinformowany o tej ważnej dacie sąd ma możliwość wydania wyroku zaocznego. Jeżeli w tym przypadku nie byłoby takiej możliwości złośliwi małżonkowie często doprowadzaliby do takich sytuacji, celowo nie biorąc udział w rozprawie. 

Trzeba więc pamiętać, że możliwość taka istnieje jedynie w przypadku gdy pozew zostanie doręczony pozwanemu, ale ten nie dokona odpowiedzi na niego, pozostając biernym w sprawie. Wyrok taki w całości uwzględnia żądania małżonka, który złożył pozew rozwodowy. Potwierdzeniem tego, jest stanowisko, które w tej sprawie zajął Sąd Najwyższy orzekając, że "Jeżeli pozwany nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności ani nie składał w sprawie wyjaśnień ustnie lub na piśmie, a na rozprawę nie stawił się albo mimo stawienia się nie brał udziału w rozprawie, wyrok także w sprawach małżeńskich jest zaoczny”*.

Konsekwencje wydania wyroku zaocznego...

Najważniejszą kwestią, która jest konsekwencją niestawienia się na rozprawę rozwodową jest brak możliwości uzyskania rozwodu bez orzekania o winie. Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym możliwość taka jest tylko na zgodnie oświadczenie dwóch stron, co w tym przypadku nie ma racji bytu. W sprawach rozwodowych sąd ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe, które ma wykazać dlaczego nastąpiło zakończenie pożycia małżeńskiego i który z małżonków w szczególności się do tego przyczynił. Jeżeli więc nie stawimy się w sądzie, nie mamy możliwości przeprowadzenia obrony i wskazania dowodów uniewinniających. Decyzja o tym niesie również za sobą skutki długofalowe, bowiem jeżeli nie stawimy się na rozprawie, zostanie orzeczony rozwód z naszej winy (zgodnie z tym, co zostało wskazane w pozwie) a druga strona w ciągu 5 lat od wydania wyroku może ubiegać się o wsparcie finansowe, jeżeli znajdzie się w niedostatku.

Odwołanie od wyroku zaocznego 

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują możliwość złożenia odwołania od wyroku zaocznego, co może nastąpić w ciągu 2 tygodni od doręczenia wyroku pozwanemu. Jeżeli jednak zostanie to dokonane po terminie, sąd odrzuca taki sprzeciw. Następuje to również w przypadku sprzeciwu niedopuszczalnego, nieopłaconego lub dotkniętego brakami, które mimo wezwania nie zostały usunięte. 

*Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1952 r. sygn. akt C 1572/51